Archive for the ‘Ogólne refleksje’ Category

Placebo

W wielojęzycznym piśmiennictwie całego świata wre ożywiona dyskusja nad wartością metodyczną stosowania tzw. placebo. Nazwa ta urobiona została od łacińskiego czasownika placeo i oznacza ?spodobam się”. Tabletki placebo, na­zywane również pustymi tabletkami (Leer-Tabletten) lub tabletkami lalsum, ma­ją na celu wypróbowanie, czy dany lek ma istotną wartość leczniczą, czy też fik­cyjną, gdyż osiągnięte wyniki należałoby przypisać [...]

Etyka postępowania psychoterapeutycznego

Z kolei trudno pominąć doniosłe zagadnienie etyki postępowania psychotera­peutycznego. Na ten temat słyszy się czasem nieprzemyślane wyroki potępia­jące w czambuł wszelkie kłamstwo, a więc i kłamstwo, którego można by się dopatrzeć w psychoterapii. Wyroki te są nieporozumieniem. Kultura życia co­dziennego opiera się na dysymulowaniu prawdziwych stanów uczuciowych i paramimicznym uzewnętrznianiu uczuć zakłamanych. Człowiek, który z [...]

Tanatologia i eutanatologia

Miana te wprowadził prof. Tadeusz Kielanowski na oznaczenie problematyki, związanej z ustosunkowaniem się człowieka do śmierci w ogóle, a zwłaszcza do śmierci własnej (1973?1974). Lęk przed śmiercią widocznie nie jest tak okropnym przeżyciem, skoro tak wielu ludzi popełnia samobójstwo. Każdy człowiek wie, nawet jeżeli myśl o tym stara się odsunąć jak najdalej od siebie, że [...]

Higiena psychiczna i psychoprofilaktyka

Wychowanie społeczeństwa w zasadach higieny psychicznej i psychoprofilaktyki jest w chwili obecnej bardzo trudne. My nawet nie zdajemy sobie sprawy z własnego zdziczenia. Przechodzimy obok najbrutalniejszych zjawisk obojęt­nie, ponieważ już nas wychowano w dzikości i okrucieństwie. Tolerujemy, a nie­którzy nawet popierają pięściarstwo, chociaż chwila zastanowienia wystarczy na to, aby sobie zdać sprawę z niebezpieczeństwa tego [...]

Ukryte niby znaczenie synonimów

Na wielu bardzo dobrze pod każdym względem postawionych oddziałach szpi­talnych i klinicznych wciąż jeszcze w czasie obchodu czyta się i omawia historię choroby w obecności chorego i współchorych. Chorego i jego towarzyszy uważa się za głuchych i głupich. Lekarzom zdaje się, że chory nic nie rozumie z ła­cińskich terminów, które wtrącane są makaronistycznie do rozmowy. [...]

Działanie mechanistycznych teorii

Rozpowszechnionym powodem omawianych błędów lekarskich jest gruboskór­ność lekarza, którego nie wychowano od dziecka w poszanowaniu uczuć dru­giego człowieka. Jeżeli z młodych lat wyniósł poczucie taktu i wzgląd na prze­życia drugich ludzi, to wrażliwość ta tępieje pod działaniem mechanistycznych teorii panujących wszechwładnie w wielu środowiskach naukowo-dydaktycznych. W myśl tych zapatrywań ustrój żywy jest zbiorowiskiem składników fi­zykochemicznych [...]

Urazy jatrogenne

W ogóle na człowieka, który zachorował, zaczynają się sypać urazy jatrogen­ne. Nie przyzwyczajony do chorowania człowiek dowiaduje się, że jest chory. Wyobrażenie choroby bywa u laików przesadne, szczególnie u lękowców. Ura­zem jatrogennym bywają krążące wśród publiczności informacje na temat cho­rób. Niektóre z nich mogą krew w żyłach zamrozić. Ludzie boją się w wyniku przesadnych wyobrażeń [...]

Nadbudowa jatrogenna

Lekarze nie zawsze myślą o tym, że używane przez nich nazwy chorób co in­nego znaczą w wyobraźni chorego niż w fachowym mianownictwie lekarskim. Szczególnie dużo urazów psychicznych dostarcza życie płciowe. Powiedzieć choremu, który ma nerwicowe zaburzenia płciowe, że jest impotentem, to tyle co zabić w nim radość życia, pogrążyć jego, a często i jego żonę [...]

Rozpoznanie różnicowe

Jeżeli lekarz ma dobre podejście psychoterapeutyczne, to na ogół biorąc ner­wice, i to zarówno ?czyste”, jak i powstałe na podłożu organicznym, poddają się bardzo łatwo oddziaływaniom psycholeczniczym. Fakt ten może być wyko­rzystany w pewnej mierze jako moment w rozpoznaniu różnicowym. Jeżeli do­legliwości chorego, uchodzące za czysto hipochondryczne, mimo zastosowania właściwej psychoterapii nie ustępują lub nawet [...]

Zakres zastosowania psychoterapii

Słusznie podnosi się dzisiaj z naciskiem (Muller-Hagemann, 1961), że zakres za­stosowania psychoterapii bynajmniej nie pokrywa się z zakresem pojęcia nerwicy. Czy świadomie, czy bezwiednie, internista leczący swoich chorych me­todami farmakologicznymi czy innymi uzyskuje wyniki tylko częściowo dzięki zastosowanym lekom, natomiast magna in parte dzięki ukrytej sugestii ? ukry­tej przed chorym, a nierzadko ukrytej i przed [...]