Archive for the ‘Z dziejów psychoterapii’ Category

Pawłów

Pawłów podszedł do omawianych zagadnień od strony somatycznej, jednakże nie zamykając oczu na życie psychiczne. Ze względów metodycznych w swoich doświadczeniach nad odruchowością warunkową wstrzymał się od interpreta­cji psychologicznych, bo to już przed nim było i doprowadziło badaczy do jałowych spekulacji. Dogmatycy pseudopawłowizmu dlatego przedstawiali częstokroć Pawłowa jako pogromcę psychologii, nie pojmując różnicy między metodycznym [...]

Medycyna psychosomatyczna

Uwagi powyższe bynajmniej nie dotyczą tylko i wyłącznie dziedziny nerwic i psychoz. Metody psychoanalityczne wyszły daleko poza obręb psychiatrii, a może nawet najmniej pola do popisu mają w zastosowaniu do psychoz sensu, stricto. Natomiast największe zaufanie chorych zdobyli sobie psychoanalitycy, głównie w Stanach Zjednoczonych, w dziedzinie chorób wewnętrznych. Ruch na tym polu nazwano medycyną psychosomatyczną. [...]

Rozłam miądzy kierunkiem klinicznym i psychoanalitycznym

Klinicyści podzielili się na dwa odłamy. Jedni zrażeni spekulacjami potępili w czambuł cały ruch psychoanalityczny, nie widząc w nim nic prócz mętniackiego albo wręcz oszukańczego zawracania głowy. Drudzy natomiast starali się wydobyć z owych spekulacji ziarno prawdy. Dzisiaj zdaje się już nie ulegać wątpliwości, że doskonałe niekiedy wyniki leczenia psychoanalizą tej czy in­nej szkoły (Adler, [...]

Rosenbach i Dubois

Leczenie sugestią za pośrednictwem hipnozy od dawna budziło u wielu po­ważnych badaczy zastrzeżenia i niechęć ze względu na pierwiastek tajemni­czości, bez którego hipnotyzer nie może się obejść. Dążeniem wielu psycho­terapeutów było przeto stworzyć metodykę oddziaływania leczniczego na jawie. Ottomar Rosenbach w swej książce na temat leczenia psychicznego nerwo­wości (1897) stworzył zasady ?terapii wychowawczej”, w której [...]

Jakubowski

W dziejach polskiej psychoterapii możemy się również poszczycić bardzo wczesną pozycją piśmienniczą, niesłusznie pominiętą w ?Psychiatrii polskiej na tle dziejowym” (PZWL Warszawa, 1962). Chodzi o pracę Józefa Jakubow­skiego (1796?1866) protomedyka i profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego z czasów wolnego m. Krakowa. Postaci tej poświęcił swą piękną źródłową rozprawę Zbigniew Kukulski (1936). Józef Jakubowski był m. in. lekarzem [...]

Babiński

Nasz wielki rodak Babiński doszedł w 1910 r. do wniosku, że zarówno hipnoza, jak i histeria są czymś w rodzaju symulacji. Zapatrywania takie są do dnia dzisiejszego bardzo rozpowszechnione, chociaż nie wszyscy o tym przekonani mają odwagę jasno swój pogląd wypowiedzieć. Trzeba by wtedy z wielkim wstydem uznać, że histeryczki produkujące zjawiska metaloskopii, katalepsji, letargu, [...]

Charcot

Mimo opuszczenia Francji przez Mesmera, ona to właśnie stała się ojczyzną badań naukowych nad zjawiskiem sugestii i hipnozy. Szczególne zasługi poło­żyła tzw. szkoła Nancy z Bernheimem na czele, który uznał hipnotyzm za zjawisko uwarunkowane ?czysto psychicznie”, podczas gdy sławny Charcot widział w hipnozie momenty ?czysto fizjologiczne”. Ponieważ nie było psycho­fizjologii, spór musiał mieć charakter słowny. [...]

Hipnotyzm

Tak jak Mesmer wyeliminował egzorcyzmy, a pozostawił efekty psychotera­peutyczne, tak de Puységur z kolei odrzucił magnetyzm zwierzęcy, a pozo­stawił wyłącznie usypianie dla uzyskania wyników leczniczych. Za czynnik istotny uznał sztuczny somnambulizm. Między mistrzem i uczniem powstał ostry spór, który zresztą wyszedł na dobre rozpowszechnieniu metody. W wielu krajach zaczęło stosować nowe metody leczenia, których tajemnicza [...]

Mesmer

Dopiero w XVIII wieku pojawiły się pierwsze usiłowania zmierzające do wy­krycia zagadki cudownych uleczeń. Opowiadają o sławnym Mesmerze, że za­nim rozpoczął swoją działalność psychoterapeutyczną podpatrywał praktyki pewnego egzorcysty, który dokonywał za pomocą ceremonii religijnych maso­wych uleczeń. Zastanawiając się krytycznie nad przyczynami owych cudow­nych efektów leczniczych, doszedł do wniosku, że to bynajmniej nie czynnik nadprzyrodzony ma [...]

Starożytność i średniowiecze

Początków psychoterapii szukać należy w mrokach prehistorii. Kapłan-czarownik ludów pierwotnych był równocześnie lekarzem! posiadał pewne wiado­mości empiryczne z zakresu lecznictwa, przede wszystkim znał zioła lecznicze, lecz wiadomości tych używał w duchu magiczno-rytualnych sposobów oddzia­ływania na wyobraźnię chorego. .Działanie skutecznych leków wzmacniał psy­choterapeutycznie. Jego wiara w potęgę demonów i sił nadprzyrodzonych udzielała się choremu przez sugestię. [...]